Görsel Sanatlarda Desenin Yeri ve Önemi

Desen, resim sanatının temelidir. Renkler, ışık ve gölgeler, tablonun genel yapısı, kompozisyon gibi temeller üzerine kurulan iyi deseni çizebilmek; desenin işlevinde yer alan çizgi, hareket, denge, hacim, oran, form (şekil), ritim, kompozisyon, perspektif, ışık ve renk kavramlarının öğrenilmesiyle sağlanabilir. Bir tabloda temel unsur desen olmalıdır. Desen sistemi bozuk bir tablo ne kadar güzel renklerle çalışılırsa çalışılsın sağlam temelden yoksundur.

Bir tablo, iyi bir tablo olmak için neyi ifade edebilir, neyi edemez? Herhalde feda edemediği şeylerden biri, desendir. Ressam, desen yoluyla tabiatı inceler, desen yoluyla onu yorumlar. Bu incelemede, yorumlamada kullanılan tek araç, çizgidir.

Eşyanın sınırlarını gösteren, oturtan ve tespit eden bu çıplak çizgi; tek başına, başka biçim güzelliğini, kıvraklığını, hareketini, çeşitli anlamları içinde canlandırmaya yeter. Sanat tarihine baktığımız zaman, eski Mısırlıların, Yunanlıların, Çinlilerin, Gotiklerin ve Doğu sanatçılarının bu tek çizgiyle ne kadar şaşılacak çeşitte düzenlemeler bulduklarını, ne kadar sanat harikaları meydana getirdiklerini görürüz” Andre Lhote

Rakursi (Kısaltım)

Rakursi, resim sanatında tek bir figürün ya da nesnenin derinlik duygusu verecek biçimde betimlenmesi anlamına gelir. Yanılsama yoluyla derinlik duygusu yaratması açısından bir perspektif türü olarak da kabul edilir. Rakursi’de betimlenen nesneye, figüre belli bir uzaklıktan ya da alışılmadık bir açıdan bakıldığında ortaya çıkan biçim; bozmadan, olduğu gibi veya yumuşatılarak kâğıda ya da tuvale aktarılır.

Resim sanatının temel öğesi olan kompozisyon, seyreden de ilk etkiyi bırakır. Kompozisyonda şekil ve renklerin simetrik biçimde dağılışı ve parçaların dağınık olması da göze hoş gelmez. Estetik beğeni kaygısından dolayı resim sanatının gelişme gösterdiği çağlardan buyana çizgi ve yüzeylerin göze en iyi şekilde görünmesi için çeşitli ölçüler geliştirilmiştir.

Bütün ile parça arasındaki en uygun oranı bulmak basit bir kompozisyondur.

A C B AC / CB = CB / AB

Resimde bu orana “altın oran” denir. Küçük parçanın büyük parçaya oranı, büyük parçanın bütüne oranı ile eşittir. Altın kesim, geometrik orantı ve biçim mükemmeliyetinin anahtarıdır.