Kültür pek çokları için çok katmanlı bir kavramdır. Örneğin, İngiliz sosyal bilimci Raymond Williams kültür kavramına üç farklı düzeyde yaklaşılabileceğini söyler.

1 Bunlardan ilki entelektüel, spritüel ve estetik gelişimi kapsayan genel bir süreç olarak kültür algısıdır ki burada kültür oldukça dar bir seçkin grubun ürettiği ve yönlendirdiği bir alandır. Bu yaklaşıma göre kültür tekildir, seçkincidir, dar bir grubun himayesindedir.

Minik RessamMinik RessamMinik Ressam

Başka düzeyde kültürün temel işlevi anlam üretmektir ve bu bağlamda kültür her tür entelektüel ve sanatsal ürün ve eylemi (signifying practices) kapsar. Clifford Geertz›in 1950’lerde Bali’de yasa dışı olmasına rağmen yaygın bir kültürel faaliyet olarak yapılan horoz dövüşlerini incelediği klasik çalışması bu yaklaşımın en belirgin sergilendiği eserlerdendir.

3 Geertz bu çalışma ile horoz dövüşlerinin kurgulanış şeklinin dahi bir toplumsal ifade biçimi olduğunu ve Bali toplumunda egemen olan toplumsal bağlantıları yansıttığını ortaya koymuştur. Williams’a göre bu yaklaşım popüler kültür ürünü olarak gördüğümüz diziler, pop müzik gibi popular kültür “metin” lerini de birer kültür ürünü olarak görmemizi sağlamaktadır.

Çizimde TekniklerÇizimde TekniklerÇizimde Teknikler

Bir başka düzeyde ise kültür; bir grubun ya da bir dönemin yaşam biçimini ortaya koyar. Sözgelimi bir milletin kültürel kalkınmasını anlayabilmek için yalnızca o milletinin ürettiği sanatsal ürünleri değil o milletin okur-yazarlık düzeyi, sporsal faaliyetleri, bayramları, dini şölenleri gibi daha günlük eylemlerini de kapsayan geniş bir sahayı incelemek gerekmektedir.

Buna göre, tek bir kültür değil kültürlerden bahsedilebilir. Kültür dar ve seçkinci kalıplar içinde tanımlanmamalıdır, zira kültür günlük faaliyetlerimiz sırasında sürekli bir şekilde yeniden üretilen, bireylerin aktif bir biçimde etkileşim içinde olduğu bir anlamlar, değerler, semboller ve ritüeller bütünüdür. Bu açıdan kültür değişime direnme eğilimi yüksek fakat bireylerin aktif etkileşimi ve bağımsız kullanma kabiliyeti dolayısıyla da kırılgan bir olgudur.

Ebru YapımıEbru YapımıEbruBoyama

Tarihsel olarak bakıldığında kültürel incelemelerin büyük bir kısmı Marksizmin ortaya koyduğu katı materyalist yaklaşıma karşı gelişmiştir. Bunların en önemlisi Marksist hümanistlerdir ki 1920’li yıllarda ortaya çıkmış ve “eleştirel teori” şeklinde gelişen Frankfurt Okulu ile güç kazanmıştır.

Bu ekol öncelikle Engels’in geliştirdiği Ortodoks Marksizmin tarihe ekonomi merkezli bakan ve kültürü ikincil bir olgu olarak gören yaklaşımına karşı geliştirilmiştir. Bu bağlamda George Lukacs kültürel üretimin ekonomik ilişkilerden bağımsız bir bütün yaşam biçimi olduğunu öne sürmüştür.

Daha sonraları Lukacs’ın görüşleri Frankfurt Okulu içinde olan Theodor Adorno, Max Horkheimer, Herbert Marcuse gibi düşünürler tarafından sistemleştirilmiştir. Bu ekole göre Marks’ın ve Marksist düşünürlerin ekonomi merkezli değerlendirmeleri, kültüre otonom bir alan olarak bakan bir kültür yaklaşım ile tamamlanmalıdır.

Çocuklara Resim AtölyesiÇocuklara Resim AtölyesiÇocuklara Resim Atölyesi